?азіргі ??с салу думандарына к??ілім толмайды

Источник: alashainasy.kz

Тілеу?абыл Есенбек, «??сбегі» халы?аралы? мектеп-орталы?ыны? директоры, к?сіпкер: – Тілеу?абыл а?а, Т?уелсіздікті? ал­?аш?ы жылдарында ?мытылып бара жат?ан б?ркітшілік ?нерді ?айта ?ол?а алып, бабалардан ?ал?ан ??с салу ?не­рін жандандыр?ан мамандарды? бірі ?зі?ізсіз. Жалпы, осы ?нерді, осы к?сіпті ?ол?а алуы?ыз?а не себеп болды?

– Мен ?зім ?ара?анды облысында туып-?стім. Балалы? ша?ымны? б?рі сонда ?тті. Сол кішкене к?німізде туып-?скен ?лкемдегі ?отыр?ызыл деген тауда ??стас болатын. ?кеммен ыл?и ілесіп ж?ргенімде мынау не деген тас, онда не бар деп с?рай­тынмын. Сон­да ?кем ма?ан онда б?ркітті? ?ясы бар екенін айтатын. Міне, осындай ?лкеде ?скен­діктен, ма?ан б?ркіт ??сы, б?ркітшілік ?нері жа?ын болып кеткен шы?ар. ?рине, ол кезде б?ркітші боламын деп ойла?ан жо?пын, біра? ?лгі жа?ынды? т?бі мені осы ?нерге алып келді деп айту?а болады. Т?уелсіздікті? ал?аш?ы жылдары ел экономикасы ?ана емес, ?аза? м?дениеті де к?йреуді? шы?ырау шегінде т?р?ан кез еді. Сонда мен осы б?ркітшілік ?нерді ?ол?а алуды ж?н к?рдім. Ол ?шін алдымен ?кем айт?ан ??стаста?ы б?ркітті? ?ясын тауып алдым. Осылайша, б?ркітшілік ?нерді ?рі ?арай дамыта бердім. ?азіргі к?ні ?ара?ан­дыда?ы б?ркітшілерді? барлы?ы мені? ш?кірттерім деп айтуыма болады. Себебі мен оларды? барлы?ына ?зімні? білгенімді, т?йгенімді айтып беріп отырамын. ?ай ?йде б?ркіт, не бас?а ??с ?сіреді дегенді естісем, сол ?йге бас с??пай ?ой­маймын. ?йткені кей­бір ??с ?сіруді білмейтін адамдар оны ?лтіріп ?оюы м?мкін. «?ой ба?уды білмейтін ?уалап ж?ріп ?лті­редіні?» кері болмасын деймін.

– «?ой ба?уды білмейді» демекші, ?азіргі к?ні ?р адам шама келсе, ?олда а?, ??с асырауды с?нге айналдырып ал­ды немесе оны алып, сатуды к?­сіп етіп отыр?андар бар. Осы туралы не айтасыз?

– Адам да таби?атты? бір б?лшегіне кіреді. А? мен ??с та – адамдар сия?ты та­би­­?атты? ажырамас бір б?лшегі. ?зі?із ай­тып отыр?андай, ?азір шама келсе, ??с асы­рауды с?н к?ретіндер к?бейіп кетті. Б?л таби­?ат?а, ?лбетте, зиян келтіреді. ?азір бізді? небір ба?алы ??старымыз ??рып кетіп жатыр. ?ызыл кітап?а енгізілгені ?ан­ша­ма! Ал енді оларды сату жа?ына келер болса?, м?ны істеп ж?ргендер – ?аза?стан мен Ресейге о?у?а келіп алып, о?удан шы­?ып кеткен шетел азаматтары. Олар бізде ба?алы а?, ??старды? бар екенін естіп алады да, оларды ?стап, сату ар?ылы байлы??а кенелемін деп ойлайды, с?йтіп, таби?ат?а зиян келтіреді. ?рине, ??старды ?ста?аны­мен, оларды ?ымбат ба?а?а сата алмайды. Оны? ?стіне кейбір ??старды ?лтіріп те алады. Сонымен бірге ауылды? есерлері де ?азір осындай ?ылмысты? істермен ай­на­лысатын болды. ??л?ынны? ??лы бол­?андар пайда табамыз деген оймен ба?алы ??с­тарымызды ?ырып жатыр. Мені? ойымша, олар?а ?атысты жазаны к?шейткенде ?ана ба?алы ??старды са?тап ?ала аламыз.

– ??с салу ?нерін ал?аш шоу?а айналдырып, елді? ?ызы?ушылы?ын оят­?ан еді?із. Сізден кейін б?л шоуды жал?астырып жат?андар бар. ?азір д?ст?рге айнал?ан осындай думан­дар?а ?зі?ізді? к??ілі?із тола ма?

– К??ілім толмайды деп айтуыма да болады. Біздегі ??с салу жарысына 20-30 адамды алып барады да, ?йді? ?оянын аулатады. Б?л деген с?мды? н?рсе ?ой! ?йді? ?оянын ?ара??с та ала алады. Б?ркіт деген т?лкі сия?ты а?дарды б?руі керек. Жа?ында ма?ан шетелдік бір азаматтар келіп, осы?ан ?атысты наразылы?тарын біл­діріп кетті. ??с салу ?нері ?аза?тікі бол­?а­нымен, оны шын м?нінде бас?алар?а к?рсете алмай отыр?анымыз – ?ят. Содан ­со? бізде б?ркітті ?ядан алады. ?ядан б?ркітті еш уа?ытта алу?а болмайды. М?селен, шоу?а біреулер жыл сайын балапан б?р­кіттер алып келеді. Демек, оны? б?ркіттері жыл сайын ?ліп отырады деген с?з. ?сі­ресе Алматы облысында?ы б?ркітшілер жарыс?а балапан б?ркіттерді ?осады. Мен ?ткізген шоуды? т?сілі с?л бас?ашалау еді. Онда біз екі-?ш адамды ?олдарына ??с беріп – батыс?а, ендігілерін – шы?ыс?а, келесілерін солт?стікке жіберіп, осылайша, оларды? ?стап келген ??старына ?арап, ба?а ?оятынбыз. ?азір шоуларды е? бол­ма?анда сол де?гейге жеткізуіміз керек. Б?л шоуды баста?ан ?зім едім, енді то?тата алмай ж?рмін.

– Жалпы, б?ркітшілік ?нерді дамы­туды? ?андай жолдарын ?сынар еді­?із?

– Б?рын серілік ?нер деген болушы еді ?ой. Д?л соны? ж?йесімен б?л ?нерді де дамыту?а болады. Ол ?шін екі-?ш б?ркітші болса, оны? ?асына ?ншілері, бас?а да ?нерпаздары болса, ауылдарды аралап, ??с салу ?нерін насихаттау?а болады. Ауыл­дарда ж?ріп, ??сты ?алай ?ол?а ?стай­ды, ?алай ша?ырады, ?алай тама? береді, ?алай жаратады, ?алай т??ыр?а ?ондыра­ды – соны? б?рін к?рсету керек.

– ?зі?ізді? мектебі?із туралы айтып кетсе?із. ?анша ш?кірт т?рбиелеп жатырсыз, ?андай жа?а ?нер ?йретіп жатырсыз?

– Жалпы, б?ркітшілік деген – б?рыннан келе жат?ан ?нер т?рі. М?селен, ба?зы заманда патшалар бір-біріне ба?алы ??с беретін д?ст?р бол?ан. ??былай ханда мы?­да­?ан ??с бол?анын тарихтан о?ыды?. Орысты? патшалары да ж?здеген ??с ?сір­ген. Сонды?тан б?л ?нер б?ріне де орта?. Біра? ?азіргі к?ні Батыста ??с салу ?нері ал?а озып отыр. М?ны неге айтып отырмын? Себебі ?азір бізде б?л ?нерді шын ?йренгісі келетіндер аз. М?селен, 10 мы? адам б?л ?нерді ?йренгісі келсе, соны? 50-і ?йренемін деп шешеді, соларды? біра? 10-ы мектепке келіп, ерте?гісін то?ызы кері ?ай­тып кетеді. Сонда ?нерді шын ?йрен­гісі келетін бір-а? адам ?алады. Міне, ма­?ан келетін ш?кірттер де – осы 10 мы? адам­ны? біреуі ?ана. Біреуге ?йрете­сі?, біреумен ?ана ж?мыс істейсі?. Ал, жалпы, жа?а айтып ?ткенімдей, ?ара?ан­дыда?ы б?ркіт­шілерді? барлы?ын мен ш?кірттерім деп айта аламын. Олар?а білгенімді ?йре­туден жа­лы??ан емеспін.

– ??гіме?ізге ра?мет!

Автор: Н?рм?хаммед Мамырбеков

Постоянный адрес статьи:
http://meta.kz//567852-azrg-s-salu-dumandaryna-klm-tolmaydy.html


Популярное

22 июля 2019

Робот «Федор» заговорил

23 июля 2019

Lockheed Martin подтвердила прорыв в термоядерной энергетике

27 июля 2019

Японская ракета на сакэ рухнула в море

4 августа 2019

Российские военные приготовили яичницу от тепла Т-80

4 августа 2019

Французский изобретатель перелетел Ла-Манш на доске

7 августа 2019

Германия создала полностью сверхпроводящий двигатель

7 августа 2019

Водителей без страховки начали вычислять по камерам

8 августа 2019

В России предложили способ быстро тушить пожары

9 августа 2019

В США назвали лучший самолет СССР

11 августа 2019

В США оценили российский бомбардировщик «шестого поколения» ПАК ДА